In deze periode hoor ik het vaak in de praktijk: “Het is toch lente… waarom voel ik me dan nog zo moe?”

 Het is een vraag die veel mensen verrast. Want de lente draagt een belofte in zich: meer licht, meer lucht, meer beweging. De natuur schudt zich los, de dagen worden langer, alles lijkt opnieuw op gang te komen. Alsof het leven vanzelf wat lichter zou moeten voelen. En toch is dat niet voor iedereen zo.

 Net in deze periode voelen veel mensen zich loom, vermoeid, minder helder in hun hoofd, sneller geraakt of moeilijker in evenwicht. Alsof de buitenwereld al verder staat dan het lichaam vanbinnen. Dat is niet vreemd. En het zegt niet automatisch dat er iets mis is. Vaak zegt het vooral dat je lichaam nog bezig is met de overgang.

Een seizoen verandert snel. Een lichaam meestal trager.

Een seizoen verandert snel op de kalender.Een lichaam doet dat meestal trager.

 De winter verdwijnt niet op één dag uit je systeem. Maanden van minder licht, minder buiten zijn, minder spontane beweging, meer binnenleven, meer kunstlicht, vaak ook wat zwaardere voeding en minder diep herstel laten sporen na. Het lichaam past zich daaraan aan. Niet uit zwakte, maar uit intelligentie.

 In de winter verschuift het organisme logischerwijs meer richting behoud, bescherming en vertraging. Dat is geen fout, maar biologie. En dan komt de lente. Het wordt vroeger licht, de lucht verandert, de temperatuur schuift, de natuur komt opnieuw in beweging. Maar het lichaam moet daarin mee kunnen kantelen.

 En dat kantelen vraagt energie, vaak eerst meer energie, nog voor je de nieuwe energie echt begint te voelen.

 Wanneer je wel vooruit wil, maar je systeem nog niet mee is

Daarom voelt de lente niet altijd meteen als een opluchting. Soms voelt ze eerder als een tussenzone. Je wil wel vooruit, maar je systeem lijkt nog niet helemaal mee. Je geraakt moeilijk op gang. Je hoofd voelt minder scherp. Je bent moe, maar tegelijk ook wat onrustig. Je grijpt sneller naar koffie, zoet of snelle prikkels. Je wil helderheid, maar ervaart traagheid.

 Dat is vaak geen gebrek aan wilskracht. Het is een lichaam dat nog aan het herschikken is.

 Licht, ritme en energie

Een van de sterkste signalen voor ons lichaam is licht. Licht is niet alleen iets wat we zien; het is ook informatie voor onze fysiologie. Via de ogen krijgt het brein signalen over het moment van de dag en over het seizoen. Die signalen sturen onze biologische klok mee aan en beïnvloeden daarmee slaap, alertheid, hormoonritme, lichaamstemperatuur en energieregulatie.

 Wanneer het daglicht in de lente toeneemt, moet dat hele ritme zich opnieuw organiseren. Bij sommige mensen verloopt dat vrij vlot. Bij anderen voelt het alsof hun binnenwereld nog wat achterloopt. Je bent wel wakker, maar niet echt fris. Je bent moe, maar slaapt niet altijd dieper. Je voelt tegelijk vertraging én prikkelbaarheid.

 Dat is niet tegenstrijdig. Het wijst er vaak op dat herstel, activatie en ritme nog niet mooi op elkaar afgestemd zijn.

 Vermoeidheid is niet altijd een teken van tekort

We kijken vaak naar vermoeidheid alsof ze altijd bestreden moet worden. Alsof ze per definitie wijst op falen of zwakte. Maar biologisch gezien is vermoeidheid vaak veel betekenisvoller dan dat.

 In een overgangsperiode moet het lichaam tegelijk meerdere systemen bijsturen: slaap, hormonale timing, autonome regulatie, immuunactiviteit, circulatie en energiemetabolisme. Dat is veel. En dan kiest het lichaam niet altijd voor maximale output, maar eerst voor afstemming.

 Vermoeidheid is dan niet per se een teken dat het lichaam tekortschiet. Soms is het een teken dat het zijn energie eerst nodig heeft voor regulatie. Voor aanpassing. Voor herstel van samenhang.

 Soms zegt vermoeidheid niet: er is iets mis.Soms zegt ze: ik ben aan het schakelen, maar ik ben nog niet rond.

 De lente legt soms bloot wat al langer meespeelde

De lente maakt niet alleen de overgang voelbaar. Ze legt soms ook bloot wat al langer onder de oppervlakte speelde. Een lichaam dat maandenlang onder druk stond door slechte slaap, chronische stress, een ontregeld ritme, laaggradige ontsteking, tekorten of histaminebelasting, kan in deze periode duidelijker beginnen signaleren.

 Wat in de winter nog net werd gecompenseerd, wordt in de lente ineens voelbaar. Dan is voorjaarsvermoeidheid niet alleen een reactie op het seizoen, maar ook een spiegel van de veerkracht van het systeem.

 Dat zie je bijvoorbeeld ook bij mensen die in deze periode reageren op pollen of histamine. Niet altijd met klassieke hooikoorts, maar soms met een waziger hoofd, minder focus, onrustiger slapen, sneller vermoeid zijn of een zwaar gevoel in het lichaam. Ook dat kost energie. Een immuunsysteem dat geactiveerd wordt, vraagt nu eenmaal veel van het organisme.

 Yin en yang als taal voor een herkenbare overgang

Wat ik zelf mooi vind, is dat de traditionele Chinese geneeskunde deze overgang in een andere taal beschrijft, maar wel iets raakt wat veel mensen meteen herkennen.De winter hoort daar bij yin: stilte, opslag, diepte, terugtrekking. De lente hoort bij yang: groei, beweging, expansie, naar buiten komen.

 Dat beeld klopt voor veel mensen verrassend goed. Want dat is precies wat ze voelen: er wil opnieuw iets naar buiten, maar het lukt nog niet helemaal. Alsof de opwaartse beweging al begonnen is, terwijl het lichaam nog niet volledig heeft losgelaten wat de winter van haar vroeg.

 In westerse termen spreken we dan over ritme, hormonen, zenuwstelsel, immuunactiviteit en seizoensadaptatie. In een oudere taal gaat het over de overgang van yin naar yang. Andere woorden, maar vaak eenzelfde ervaring.

 Misschien zit net daar iets wezenlijks in: gezondheid is geen vaste toestand. Gezondheid is ook het vermogen om mee te bewegen met verandering.

 Wanneer is het nog een normale overgang, en wanneer kijk je beter verder?

Voorjaarsvermoeidheid past vaak bij een normale seizoensovergang wanneer ze mild is, enkele weken aanwezig blijft en geleidelijk verbetert. Meer licht, meer buiten zijn, beter slapen en rustiger opbouwen maken dan vaak al verschil.

 Maar wanneer de vermoeidheid uitgesproken blijft, lang aanhoudt, of samengaat met duizeligheid, hartkloppingen, benauwdheid, somberte, duidelijke uitputting of een gevoel dat herstel uitblijft, dan is het zinvol om verder te kijken. Dan kan de lente zichtbaar maken wat al langer aandacht vraagt.

 Wat het lichaam in deze fase vaak het meest helpt

Wat in deze periode meestal helpt, is niet harder duwen. Het lichaam heeft meer aan duidelijke, veilige signalen dan aan druk.

 Vaak zijn het net de eenvoudige dingen die opnieuw richting geven: ’s morgens zo vroeg mogelijk natuurlijk licht in de ogen, dagelijks even naar buiten, opnieuw ritme brengen in slaap en maaltijden, voldoende eiwitten en micronutriënten als basis en minder leunen op koffie of snelle suikers om jezelf door de dag te trekken.

 Ook rekening houden met pollen, histamine en algemene belastbaarheid kan in deze periode veel verschil maken. En misschien nog het belangrijkst: activiteit rustig laten meegroeien met wat het lichaam werkelijk aankan, in plaats van jezelf vooruit te duwen omdat het “nu toch lente is”.

 Niet alles hoeft ineens.
Niet alles moet al bruisen.
Niet alles hoeft meteen licht te voelen.

Soms vraagt het lichaam nog even tijd.
En vaak is precies dat geen achteruitgang, maar een vorm van wijs herstel.

 Anders leren kijken naar voorjaarsvermoeidheid

Misschien helpt het om voorjaarsvermoeidheid niet alleen te zien als iets wat weg moet, maar ook als informatie. Niet als luiheid. Niet als falen. Maar als een lichaam dat nog tussen twee ritmes in staat.

 Voorjaarsvermoeidheid is dan niet het bewijs dat je lichaam tekortschiet, maar het teken dat het nog bezig is de winter los te laten en zich opnieuw af te stemmen op een andere fase.

 En misschien is dat geen teken van zwakte, maar van intelligentie.

 Omdat het lichaam niet altijd vraagt om sneller te gaan.
Soms vraagt het alleen om de kans om opnieuw mee te bewegen.

 Studie slaap en seizoenen

De studie (die u hier kunt nalezen) stelt dat volgens nieuwe schattingen onze zitcultuur mogelijk verantwoordelijk is voor 173.000 gevallen van kanker per jaar.

 Vijf keer per dag 1 minuut zitten onderbreken, waarbij we de hartslag verhogen naar 110 à 120 en we nadien enige vermoeidheid voelen, doet het ontstaan van kanker afnemen met maar liefst tussen de 17 en 32%.

Langdurig zitten is gekoppeld aan een verhoogd risico op hart- en vaatziekten, diabetes type 2, kanker en vroegtijdig overlijden. Het blijkt dat het nemen van regelmatige pauzes om te staan en te bewegen dit risico aanzienlijk kan verminderen.

De reden waarom dit zo goed werkt, is vrij simpel te verklaren. Recente studies tonen aan dat ons microbioom, de verzameling van micro-organismen in ons lichaam, een cruciale rol speelt in onze motivatie om te bewegen en fysieke inspanningen te leveren. Het bewegingsmotiverende microbioom beïnvloedt namelijk de communicatie tussen onze darmen en hersenen, wat onze energie- en motivatielevels beïnvloedt.

Wanneer we korte, intensieve inspanningen leveren, dus 5 keer per dag 1 minuut, stimuleert dit specifieke bacteriën in ons darmstelsel. Deze bacteriën produceren afvalproducten die de afgifte van neurotransmitters zoals dopamine en serotonine bevorderen. Deze neurotransmitters zijn essentieel voor het gevoel van beloning en plezier dat we ervaren na fysieke activiteit, wat op zijn beurt onze motivatie verhoogt om te blijven bewegen.

Daarnaast helpen die korte inspanningen om de diversiteit en gezondheid van het microbioom te verbeteren, wat bijdraagt aan een betere algehele gezondheid en een hoger energieniveau. Dit symbiotische proces zorgt ervoor dat ons lichaam efficiënter werkt en beter in staat is om de voordelen van regelmatige fysieke activiteit te benutten.

Intensieve inspanningen kunnen zijn: push-ups tegen de muur, op de tafelrand, op de vloer, trap op en af lopen, je favoriete danspasje, zwaaien met de armen en benen, squats, enzovoort. Om het even wat, als je maar beweegt en je nadien maar zegt: oké, ik heb dit gevoeld.

Heb ik u kunnen overtuigen, {subscriber:name|part:first|ucfirst}? Tussen 17 en 32% minder kans op kanker is niet niets. Door die korte bewegingen krijgen we andere darmbacteriën die de sleutel zijn voor een betere gezondheid en meer levensenergie. Waar wacht je nog op?

Stel je voor: het is al laat op de avond, je hebt zin in een snack of nog een bord pasta. Maar wist je dat eten vlak voor het slapengaan invloed kan hebben op hoe goed je slaapt? En ook op hoe je lichaam werkt, bijvoorbeeld je afweersysteem (dat je beschermt tegen ziektes), je bloedsuiker en je hormonen zoals melatonine, cortisol en insuline?

Je biologische klok en slaap

Je lichaam heeft een soort interne klok, je biologische klok, die bepaalt wanneer je moet slapen, eten, wakker worden, enzovoort. Als je 's avonds laat eet, geef je je lichaam een seintje dat het nog actief moet blijven. Dan raakt je klok een beetje in de war. Dan denkt je lichaam dat het nog dag is, terwijl het eigenlijk tijd is om rustig te worden en te slapen.

Deze klok zit in je hersenen, maar je organen zoals je maag, lever en darmen hebben ook hun eigen klokken. Als jij laat eet, luisteren die organen niet meer goed naar de hoofdklok en dat kan je slaap verstoren.

Melatonine: het slaaphormoon

Melatonine is een hormoon dat je slaperig maakt. Het wordt aangemaakt als het donker wordt. Maar als je laat eet, zeker als je veel suiker of eiwitten eet, kan je lichaam minder melatonine maken. Dat komt doordat je spijsvertering en hersenen dan andere stoffen gebruiken in plaats van melatonine aan te maken. 

Melatonine helpt niet alleen bij slapen. Het helpt ook je immuunsysteem, het systeem dat je beschermt tegen bacteriën en virussen. Dus: als je te laat eet, maak je minder melatonine aan, slaap je slechter én wordt je afweer minder sterk.

Cortisol: het stresshormoon

Cortisol is een hormoon dat je lichaam wakker en alert maakt. Overdag is dat prima, maar ’s avonds hoort je cortisol laag te zijn. Laat eten (vooral vet of eiwit) kan ervoor zorgen dat je cortisol juist weer omhoog gaat. En dat maakt het moeilijker om in slaap te vallen.

Als je lichaam vaak te veel cortisol maakt, wordt je immuunsysteem zwakker. Je lichaam reageert dan minder goed op virussen en wondjes genezen trager.

Bloedsuiker en insuline: wat gebeurt er na het eten?

Als je iets eet, gaat je bloedsuiker omhoog, dat is de hoeveelheid glucose (suiker) in je bloed. Je lichaam maakt dan insuline aan, een hormoon dat helpt om suiker uit je bloed in je cellen te krijgen. Maar 's nachts werkt je insuline minder goed. Dus als je laat eet, blijft er te veel suiker in je bloed.

Dat is niet goed voor je slaap en ook niet voor je afweer. Te veel suiker in je bloed zorgt voor meer ontstekingen en stress in je cellen. Je afweersysteem raakt dan overbelast en reageert minder goed als je ziek wordt.

Ook kan te veel insuline er op de lange termijn voor zorgen dat je lichaam minder melatonine maakt. Dan slaap je dus nóg slechter.

Wat betekent dit voor je gezondheid?

Laat op de avond eten zorgt er dus voor dat:

• Je minder goed slaapt door minder melatonine en meer cortisol.

• Je bloedsuiker stijgt en je lichaam meer insuline moet maken.

• Je afweersysteem verzwakt door die hormonale veranderingen.

Je lichaam wordt minder goed in het bestrijden van bacteriën en virussen, en je kunt vatbaarder worden voor ziektes. Ook vergroot het de kans op langdurige ontstekingen of andere gezondheidsproblemen.

Laat Eten en Hartgezondheid bij Vrouwen

Een studie gepresenteerd tijdens de American Heart Association’s Scientific Sessions in 2019 onderzocht het eetpatroon van 112 vrouwen en hun cardiovasculaire gezondheid over een periode van één jaar. De resultaten toonden aan dat vrouwen die een groter percentage van hun dagelijkse calorieën na 18:00 uur consumeerden, een slechtere hartgezondheid hadden. Specifiek waren er verhoogde bloeddrukwaarden en een hogere body mass index (BMI) waargenomen bij deze vrouwen. Bovendien bleek dat voor elke 1% toename in calorie-inname na 18:00 uur, de cardiovasculaire gezondheid verder verslechterd. 

Wat kun je het beste doen?

1. Eet je laatste maaltijd 2 tot 3 uur voordat je gaat slapen. Zo kan je lichaam op tijd melatonine aanmaken.

2. Probeer suiker en vetrijke snacks ’s avonds te vermijden.

3. Zorg voor een vast slaap- en eetritme. Je lichaam houdt van regelmaat.

4. Eet voedingsstoffen die je slaap helpen, zoals een beetje volkoren granen, noten, banaan of melk, maar doe dit bij voorkeur vroeg in de avond.

  Studie 1 + Studie 2

Bovenal is een goede leefstijl en mensenvoeding de basis om gezond en vitaal oud te worden. Echter is het naar gelang van de situatie wel aangewezen bepaalde suppletie bij te nemen.

 Een van de vaak over het hoofd geziene maar cruciale element is co-enzym Q10, oftewel Ubiquinol. 

 Dit natuurlijke antioxidant speelt een sleutelrol in het ondersteunen van een optimale gezondheid en welzijn. 

 Co-enzym Q10 wordt in iedere lichaamscel aangetroffen. De vetoplosbare stof wordt ook wel ubichinon genoemd, wat vrij vertaald zoiets betekent als ‘overal aanwezig’.

 Zonder coenzym Q10 is energievorming in de cel niet mogelijk en sterft de cel. 

Q10 wordt van nature in het lichaam geproduceerd en is essentieel voor de energieproductie op cellulair niveau. Het staat bekend om zijn vermogen om de mitochondriale functie te verbeteren, wat resulteert in een verhoogde energieproductie. Dit maakt Q10 niet alleen waardevol voor atleten die streven naar verbeterde prestaties, maar ook voor degenen die dagelijkse vermoeidheid willen verminderen en een vitaler leven willen leiden.

Een ander opmerkelijk voordeel van Q10 is het vermogen om de gezondheid van het hart te ondersteunen. Als een krachtige antioxidant beschermt Q10 de cellen tegen oxidatieve stress en ontstekingen, wat essentieel is voor een gezond cardiovasculair systeem. Het kan helpen bij het handhaven van gezonde bloeddruk en het verminderen van het risico op hart- en vaatziekten.

Bovendien is Q10 betrokken bij het behoud van een jeugdige huid. Door de natuurlijke afname van Q10 in de huid met de leeftijd, kan het gebruik van Q10-supplementen de huidelasticiteit verbeteren, fijne lijntjes verminderen en de tekenen van veroudering tegengaan.

Vermindering van migraine: Mensen die last hebben van migraine melden soms verlichting na het gebruik van Q10-supplementen. De antioxidante eigenschappen en de rol van Q10 in de energieproductie spelen hierbij een rol.

Kortom, Q10 is meer dan alleen een supplement – het is een sleutel tot een energiek, gezond leven zeker op latere leeftijd.

Hier zijn een aantal studies die u kan nalezen aangaande Q10:

 Studie 1

Studie 2

Studie 3

Studie 4

Studie 5