We weten allemaal dat een goed voedingspatroon en lichaamsbeweging essentieel zijn voor gewichtsverlies. Naarmate we ouder worden, kan ons lichaam echter extra hulp gebruiken bij het verbranden van overtollig vet tijdens het trainingsproces.

Gelukkig kunnen bepaalde hormonen worden geactiveerd die het lichaam helpen efficiënter te werken bij het verwijderen van vet en het verkrijgen van een gezondere vorm. Een van deze hormonen is irisine.

Wat is Irisine?

 Irisine is een hormoon dat vrijkomt tijdens fysieke inspanning en helpt in de strijd tegen vet. Recente onderzoeken, waaronder studies aan de Universiteit van Florida, hebben aangetoond dat dit hormoon cruciaal is voor het verbranden van vet, wat de waarde van lichaamsbeweging voor gewichtsverlies onderstreept. Irisine stimuleert tijdens matige tot intense aerobe activiteiten de transformatie van witte vetcellen naar bruine vetcellen, wat resulteert in een verhoogd energieverbruik zelfs na het sporten.

 Wit Vet versus Bruin Vet

 Om de werking van irisine volledig te begrijpen, is het belangrijk het verschil tussen wit en bruin vet te kennen:

• Bruin vet bestaat uit cellen rijk aan mitochondriën en is voornamelijk verantwoordelijk voor het verbranden van calorieën en het omzetten ervan in warmte. Dit type vet wordt gestimuleerd door lichaamsbeweging en slaap van hoge kwaliteit.
• Wit vet fungeert als de grootste energiereserve van het lichaam, isoleert het lichaam en beschermt onze organen. Hoewel noodzakelijk, is overmatig wit vet gelinkt aan diverse gezondheidsproblemen, zoals hartziekten, diabetes en kanker.

 Irisine, Insulineresistentie en Type 2 Diabetes

 Onderzoek suggereert dat irisine kan helpen bij het aanpakken van insulineresistentie, een voorloper van type 2 diabetes. Door het bevorderen van de omzetting van wit naar bruin vet, kan irisine de opname van glucose verbeteren en zo bijdragen aan een beter metabolisme van glucose en lipiden.

 Hoe verhoog je de Irisine-productie?

 Voeding: Een dieet rijk aan gezonde vetten kan de productie van irisine stimuleren.

• Lichaamsbeweging: Intensieve oefeningen en/of bewegen op nuchtere maag verhogen de productie van irisine significant. De niveaus van irisine blijven tot 13 uur na de training verhoogd.
• Thermogenese: Zowel blootstelling aan kou als warmte kan de afgifte van irisine bevorderen.

 Studies:

 Studie 1  klik hier

• Studie 2 Klik hier 
• Studie 3 . Klik hier

Het is mogelijk dat bacteriën die binnenkomen via ontstoken tandvlees, zoals bij periodontitis, de bloedbaan kunnen binnendringen en elders in het lichaam infecties kunnen veroorzaken. Dit staat bekend als bacteriële translocatie.

Wat is bacteriële translocatie?

Bacteriële translocatie beschrijft het proces waarbij bacteriën van hun normale plekken, zoals de darmen of mondholte, door lichaamsbarrières heen breken en op ongebruikelijke plekken zoals de bloedbaan en in organen terechtkomen.

Neem bijvoorbeeld een heftige tandvleesontsteking, oftewel periodontitis, waarbij bacteriën vanuit de mondholte het tandvlees kunnen infecteren. Normaal gesproken houden ons immuunsysteem en natuurlijke lichaamsbarrières deze bacteriën in toom.

Maar als er periodontitis optreedt, kan het verzwakte tandvlees ervoor zorgen dat bacteriën tijdens dagelijkse activiteiten zoals tandenpoetsen of eten gemakkelijker in de bloedbaan belanden. Van daaruit kunnen ze zich verspreiden naar andere delen van het lichaam en diverse gezondheidsproblemen veroorzaken.

Wat zijn slapende bacteriën?

Onder moeilijke omstandigheden, zoals voedseltekort of weinig zuurstof, kunnen bacteriën een soort slaapstand aannemen. In deze inactieve toestand vertragen ze hun metabolisme aanzienlijk en kunnen ze lange tijd overleven tot de omstandigheden verbeteren.

Zelfs na translocatie kunnen deze bacteriën deze slapende toestand aannemen wanneer ze in de bloedbaan of andere delen van het lichaam terechtkomen, en later weer actief worden wanneer de omstandigheden verbeteren.

Bacteriële translocatie en tussenwervelschijven

Een bijzonder geval van bacteriële translocatie kan plaatsvinden bij de tussenwervelschijven, de schokdempers van onze wervelkolom. Deze schijven, die normaal weinig bloedtoevoer krijgen en een lage stofwisseling hebben, bieden weinig ruimte voor bacteriële groei.

Echter, bij ernstige infecties of bij mensen met een verzwakt immuunsysteem kan translocatie naar deze schijven voorkomen. Als bacteriën daar belanden, kunnen ze discitis veroorzaken, een pijnlijke ontsteking die in ernstige gevallen schade kan berokkenen aan de schijven en omliggende structuren.

Aanbevelingen voor preventie en bewustzijn

Het begrijpen van bacteriële translocatie helpt ons de risico's te herkennen die verbonden zijn aan schijnbaar ongerelateerde gezondheidsproblemen. Om het risico op complicaties te verminderen, zijn hier enkele aanbevelingen:

1. Handhaaf goede mondhygiëne: Regelmatig tandenpoetsen, flossen en tandartsbezoeken zijn essentieel. Dit helpt niet alleen periodontitis te voorkomen, maar verkleint ook de kans dat bacteriën vanuit de mond andere delen van het lichaam infecteren.

2. Let op uw voedingspatroon: Een gezond, evenwichtig dieet ondersteunt zowel de darmgezondheid als het immuunsysteem, waardoor het lichaam beter bestand is tegen ongewenste bacteriële activiteit.

3. Vermijd onnodig gebruik van antibiotica: Overmatig gebruik van antibiotica kan de natuurlijke balans van bacteriën in uw lichaam verstoren, waardoor de kans op translocatie toeneemt. Gebruik antibiotica alleen wanneer echt nodig zoals voorgeschreven door een arts.

4. Vermijd stress: Stress kan invloed hebben op de barrières van uw mond en darmen, waardoor deze doorlaatbaarder worden voor bacteriën.

5. Wees alert op symptomen: Kennis van de symptomen van infecties zoals tandvleesontsteking of onverklaarbare pijn kan vroegtijdige detectie en behandeling mogelijk maken.

De studie kan U hier nalezen. 

Wat is Oedeem?

Oedeem is een medische term die verwijst naar zwelling veroorzaakt door de ophoping van vocht in de weefsels van het lichaam. Dit kan verschillende oorzaken hebben en kan op verschillende plaatsen in het lichaam optreden, zoals de benen, enkels, voeten, handen, gezicht of zelfs in de longen en de buik.

Oorzaken van Oedeem:

1. Hartfalen ontstaat wanneer het hart niet in staat is voldoende bloed rond te pompen om aan de behoeften van het lichaam te voldoen. Dit kan leiden tot ophoping van vocht in de benen, enkels, voeten, en longen, resulterend in oedeem. Symptomen zijn onder andere kortademigheid, vermoeidheid en snelle gewichtstoename door vochtretentie.
2. Nierziekte treedt op wanneer de nieren niet goed functioneren en afvalstoffen en overtollig vocht niet effectief uit het bloed kunnen filteren.. Dit verstoort de natrium-kaliumpomp, wat leidt tot een onevenwichtige vocht- en elektrolytenbalans en resulteert in vochtophoping en oedeem, vooral in de benen, enkels en voeten. Symptomen zijn onder andere vermoeidheid, zwelling, kortademigheid en veranderingen in plasaantallen en -kleur.
3. Blokkades in het lymfestelsel kunnen leiden tot ophoping van lymfevocht.
4. Sommige medicijnen kunnen oedeem veroorzaken als bijwerking, zoals steroïden, calciumkanaalblokkers en NSAID's.
5. Hormonale veranderingen tijdens de zwangerschap en druk op de bloedvaten kunnen oedeem veroorzaken.
6. Infecties of ontstekingen kunnen lokaal oedeem veroorzaken in het getroffen gebied.
7. Insulineresistentie kan bijdragen aan vochtretentie en oedeem, vooral bij mensen met metabool syndroom of diabetes type 2.
8. Volgens de psycho-neuro-immunologie (PNI) kunnen emotionele factoren, zoals stress, bijdragen aan de ontwikkeling van oedeem. Deze emotionele stress kan leiden tot verhoogde cortisol- en insulineniveaus, wat de nierfunctie beïnvloedt en de vochtretentie bevordert. Hierdoor kan iemand meer water vasthouden, wat resulteert in oedeem. Het toont aan hoe sterk emotionele en psychologische factoren onze lichamelijke gezondheid kunnen beïnvloeden.
9. Te lang rechtstaan of net te lang zitten.
10. Een combinatie van bovenstaande factoren

Symptomen van oedeem:

1. Zwelling van de huid, vaak in de benen, enkels, voeten, of handen
2. Strakke, glanzende of gestrekte huid
3. Verminderde beweeglijkheid van de gewrichten
4. Snelle gewichtstoename door vochtretentie
5. Indrukbare huid (wanneer je erop drukt blijft er een putje achter).

Correcte diagnose:

Gezien oedeem verschillende oorzaken kan hebben, is het belangrijk om een arts te raadplegen als je oedeem hebt, vooral als het plotseling optreedt, ernstig is, of gepaard gaat met andere symptomen zoals kortademigheid, pijn, of een verminderd bewustzijn. Een correcte diagnose door een arts is cruciaal.

Beweging en Oedeem

Ik wil wat dieper ingaan op het belang van bewegen bij oedeem. Regelmatige lichaamsbeweging speelt een cruciale rol in het voorkomen en verminderen van oedeem.

Beweging helpt immers de bloedcirculatie te verbeteren en stimuleert de afvoer van overtollig vocht uit de weefsels.

Alle weefsels, alle cellen in ons lichaam hebben zuurstof en voedingsstoffen nodig om te kunnen leven. Die voedingsstoffen en zuurstof worden door de pompfunctie van het hart naar de weefsels gestuurd en teruggepompt naar het hart.

Echter, er blijft nog wat vocht en bloed achter; niet alles kan teruggepompt worden. Het resterende vocht moet via het lymfesysteem (zie foto) terug naar het hart worden getransporteerd.

Echter, het lymfesysteem heeft geen pomp. Voornamelijk via spiercontracties, dus via bewegen, wordt het overtollige vocht terug naar het hart gebracht.

Vandaar dat bewegen een noodzaak is om dit overtollige vocht tegen de zwaartekracht in van bijvoorbeeld de onderbenen naar het hart te transporteren.

 Aanbevolen Oefeningen en Activiteiten

1. Het is essentieel om elke 30 minuten te bewegen om de gezondheid te optimaliseren (studie kan U hier nalezen) en de ontwikkeling van oedeem te voorkomen.
2. Dagelijks wandelen, zelfs korte afstanden, kan de bloedcirculatie in de benen verbeteren en helpen bij het voorkomen van vochtophoping.
3. Zwemmen of oefeningen in het water zijn bijzonder effectief, omdat de hydrostatische druk van het water helpt om vocht uit de weefsels te duwen en de circulatie te bevorderen.
4. Zowel buiten fietsen als binnen fietsen op een hometrainer kan helpen om de bloedcirculatie te verbeteren en de spieren van de benen te activeren, wat helpt om vochtophoping te verminderen.
5. Regelmatige stretching helpt om de flexibiliteit van de spieren en gewrichten te behouden en kan helpen om de doorbloeding te stimuleren en stijfheid te verminderen.
6. Het doen van lichte krachttrainingsoefeningen, vooral voor de benen, kan helpen om de spierkracht te verbeteren en de bloedcirculatie te bevorderen, wat helpt om vochtophoping tegen te gaan.
7. Yoga bevordert flexibiliteit, spierkracht en ontspanning, en kan ook helpen om de bloedcirculatie te verbeteren en zwelling te verminderen.
8. Voet- en beenoefeningen, specifieke oefeningen zoals het optillen van de hielen, het buigen en strekken van de tenen, en het maken van enkelcirkels kunnen helpen om de bloedsomloop in de benen te stimuleren.

Tips voor het Integreren van beweging in het dagelijkse leven

1. Regelmatige pauzes: het is belangrijk om elke 30 minuten te bewegen. Sta op en loop een paar minuten rond om de bloedcirculatie te bevorderen en vochtophoping te voorkomen.
2. Gebruik van een bureaufiets: Overweeg het gebruik van een mini-fiets of een pedaaltrainer onder je bureau om tijdens het werken je benen actief te houden.
3. Traplopen: Gebruik de trap in plaats van de lift om extra beweging in je dagelijkse routine te integreren.
4. Verhoog je benen: Na een lange dag staan of zitten, neem de tijd om je benen omhoog te leggen om de terugstroom van bloed en vocht naar het hart te bevorderen.
5. Draag compressiekousen: Compressiekousen kunnen helpen om de bloedcirculatie te verbeteren en zwelling te verminderen, vooral tijdens lange periodes van zitten (bijvb vliegtuig) of staan.

Jeanine, een drukke moeder van twee kinderen, heeft de afgelopen maanden een intense periode van stress doorgemaakt. Ze combineert een veeleisende baan met de zorg voor haar gezin en probeert ondertussen ook nog tijd te vinden voor zichzelf.

 De voortdurende druk begint zijn tol te eisen, en Jeanine merkt dat ze steeds meer last krijgt van pijn in haar schouder. Wat begint als een zeurende pijn, ontwikkelt zich al snel tot een constante, stekende pijn die haar dagelijks functioneren belemmert.

 Jeanine gaat naar de dokter en krijgt de diagnose "frozen shoulder". Terwijl ze worstelt met de beperkingen die deze aandoening met zich meebrengt, vraagt ze zich af hoe het mogelijk is dat stress en angst zo'n fysieke impact op haar lichaam kunnen hebben.

Het antwoord ligt verborgen in de complexe werking van haar lichaam, specifiek in een enzym genaamd GAD65. Dit enzym speelt een cruciale rol bij de productie van GABA vanuit glutamaat. GABA is een neurotransmitter die helpt om onze zenuwen te kalmeren en stress te verminderen. In normale omstandigheden zorgt GAD65 ervoor dat Janine zich ontspannen en rustig kan voelen, zelfs tijdens drukke dagen.

 Maar door de constante stress en angst produceert Janine's lichaam hogere niveaus van cortisol, een stresshormoon. Dit hormoon activeert haar immuunsysteem op een manier die niet altijd gunstig is. Het immuunsysteem begint per ongeluk de cellen aan te vallen die GAD65 bevatten, omdat het ze als vijanden beschouwt. Dit betekent dat de productie van GABA vermindert, waardoor Janine zich nog meer gestrest en angstig voelt. De vicieuze cirkel van stress en verminderde ontspanning versterkt zichzelf.

 De ontstekingsreacties die hierdoor ontstaan, leiden tot zwelling en ontsteking in het schoudergewricht. Dit is het begin van Janine's frozen shoulder. De ontsteking veroorzaakt pijn en stijfheid, waardoor haar schouder langzaam maar zeker "bevriest".

 Het verhaal van Jeanine is een krachtig voorbeeld van hoe onze emotionele toestand onze fysieke gezondheid kan beïnvloeden. De aanval op het enzym GAD65 door het immuunsysteem als gevolg van chronische stress en angst kan leiden tot ernstige fysieke aandoeningen zoals bijvoorbeeld een frozen shoulder. 

 Gelukkig is er altijd hoop. Door zich te richten op stressvermindering kan Jeanine de vicieuze cirkel doorbreken. Praktijken zoals yoga, meditatie, voetreflexologie, ademhalingsoefeningen, ... kunnen Jeanine helpen om haar stressniveau te verlagen. Het toevoegen van een anti-inflammatoire voeding rijk aan omega-3 vetzuren en antioxidanten kan bijdragen aan het verminderen van ontstekingen in haar lichaam. Supplementen zoals curcumine en vitamine D kunnen extra ondersteuning bieden. Met deze gecombineerde aanpak kan Jeanine niet alleen haar frozen shoulder verlichten, maar ook een gezondere balans vinden tussen haar emotionele en fysieke welzijn.

 De recente schitterende wetenschappelijke studie van 29 Mar 2024 kan U hier nalezen. (Ook diabetes type 1, Dupuytren, Hashimoto en axiale spondylartritis kunnen vaak met GAD65 in verband gebracht worden, zoals je kan lezen in de studie.)